top of page
  • Djaranabi Djibrine Aldjazouli

Çad Cumhuriyeti’nde Toplumsal Bütünleşme Bağlamında, Yerel Yönetim Kanton Sistemi

Giriş


Çad Cumhuriyeti, Afrika’nın ortasında yer alan bir ülkedir. Ülkenin zengin kültürel mirası, farklı etnik grupların ve dillerin ayrıca farklı dinlerin bir arada yaşamasından kaynaklanmaktadır. Bu zengin kültürel miras, Çad halkının birlik, beraberlik ve misafirperverlik kültürünü güçlendirmiştir. Çad Cumhuriyeti'nin toplumsal bütünleşme çabalarında önemli bir rol oynayan kültürel değerler arasında misafirperverlik kültürü bulunmaktadır. Çadlılar, geleneksel olarak misafirperverlik konusunda oldukça hassastır ve misafirlerine büyük önem verirler.



Çad cumhuriyeti yönetiminde yerel çapta kabileler bazında kantonlar mevcuttur. Kantonlar, kabilelerin şefleridir. Kendi çaplarında temsil ettikleri kabilelerin içinde düzeni sağlamak, sorunları çözmek ve kabileler arası etkileşimi sağlamakla mükellef insanlardır. Bu çalışmada Çad Cumhuriyetinin toplumsal bütünleşmesini, Çad halkının misafirperverlik kültürünü ve yerel yönetimde Kanton sistemini ele alınacaktır.


Çad Cumhuriyeti’nde Toplumsal Bütünleşme Kültürü Bağlamında Birlik ve Beraberlik


Çad Cumhuriyeti, etnik grupların ve dillerin zenginliğiyle bilinir. Ülkede 200'den fazla etnik grup bulunmaktadır ve her biri kendi kültürüne, dillerine ve geleneklerine sahiptir. Ancak, bu etnik gruplar arasında birlik ve dayanışma da bulunmaktadır. Çadlılar, farklı kültürel kimlikleriyle bir arada yaşamanın önemini ve gücünü benimsemişlerdir.



Çad Cumhuriyeti'nde toplumsal bütünleşme kültürü, birlik ve dayanışma duygusunu güçlendirmektedir. Farklı etnik gruplar arasındaki ilişkiler, kültürel, sosyal ve ekonomik etkileşimler yoluyla oluşmaktadır. Çadlılar arasındaki birliktelik, sosyal hayatta birçok etkinliğin de bir arada yapılmasına yol açmaktadır. Örneğin, düğün törenleri, cenaze merasimleri, doğum kutlamaları gibi etkinlikler, toplumsal bütünleşme kültürünü yansıtmaktadır. Kültürel etkileşimi sağlamak adına son yıllarda hükümetin başlattığı DARY festivali de yer almaktadır. Festival DARY, farklı etnik grupların bir araya gelerek birlikte kutlama yapmasına, birbirlerini tanımaya ve aralarındaki ilişkileri güçlendirmeye olanak sağlamaktadır. Festivalde, farklı etnik gruplar birbirlerinin müziklerini, danslarını ve geleneklerini öğrenirler, böylece farklı kültürler arasında bir köprü oluşturup aynı ülkede olsalar da bu kültürel çeşitliklerini beraber keşfetmelerini sağlamaktadır.



Çad’da Misafirperverlik Kültürü

Çad halkı misafirperverliği ile bilinir. Misafirperverlik, geleneksel olarak toplumun bir parçası olan herkesin görevi olarak kabul edilir. Konukseverlik, ev sahibi ve misafir arasındaki ilişkiyi güçlendirir ve ülkedeki etnik gruplar arasında hoşgörüyü ve anlayışı teşvik eder.


Çad Cumhuriyeti, birlik, beraberlik ve misafirperverlik kültürü sayesinde toplumda barış, hoşgörü ve anlayışın korunmasına katkıda bulunmaktadır. Çad’da birinin misafirleri sevmemesi ayıp bir şeydir. Bir misafir geldiğinde onu güzelce eldeki imkanlarla ağırlayıp misafirlik etmek adamlık sıfatıdır. Çadlıların her evinde illaki misafirler odası bulunmaktadır. Misafirler odası herkese açıktır her zaman ve her saat ayrıt etmeden misafir olarak gelenlere açılır ve istedikleri zaman giderler. Aileden olanlara kalmakta süre yoktur misafir ve aileden olmayanlar da ihtiyaçlarını giderene kadar iyi oldukları müddetçe misafir kalabilirler. Örneğin, Gecenin köründe tanımadığın bir eve gidip kapıyı çaldığında illaki yüzüne açılır ve misafir olduğunu anlaşılınca ağırlanırsın ve güzelce yemek hazırlanır ya da elde ne varsa ikram edilir ardından misafirhane yönlendirilir. Günün her saatinde bir ihtiyaç için herhangi bir eve girilebilir. Çad Cumhuriyetinde genelde günde üçü öğün vardır. Sabahta kahvaltı, öğlende öğlen yemeği ve ardından akşam yemeği vardır. Yemek vakitlerinde bir eve gidildiğinde buyurulur ve gerekli ikramlarla ikram edilir. Başka ihtiyaçlar için de aynı şey söz konusudur. Bu kültür köylerde daha da ilginçtir. Köydekilere misafirliğe gidildiğinde en iyi şekilde ağırlamaya çalışılır. Kimi koyun ya da keçi keser kimisi de çok güzel yemek hazırlar. Tüm bunlar bütün kabilelerde mevcuttur. İmkanlara göre herkes misafirleri baş tacı yapmak için elinden geleni yapar.



Çad Cumhuriyeti'nin birlik, beraberlik ve misafirperverlik kültürü, sadece etnik gruplar arasındaki ilişkileri güçlendirmekle kalmaz, aynı zamanda ülkenin ekonomik kalkınmasına da katkıda bulunur. Özellikle kırsal kesimlerde, tarıma dayalı bir ekonomik yapının benimsenmesi, toplumsal bütünleşmenin temel unsurlarından biridir. Köylerde yaşayan halk, tarım ürünlerinin hasat döneminde bir araya gelerek birbirlerine yardım ederler. Bu sayede, tarım işlerinin hızlı bir şekilde tamamlanması sağlanır. Bunun yanı sıra, Çad Cumhuriyeti'nde yerleşim yerleri arasında da dayanışma ve iş birliği söz konusudur. Misafirperverliğin de önemli bir rolü vardır. Çadlılar, herkesin hoşgörüyle karşılandığı, sıcak ve samimi bir ortamda misafirperverliği sürdürürler. Konukseverlik, yabancılar arasında anlayış ve hoşgörüyü teşvik eder.


Sonuç

Çad Cumhuriyeti'nin toplumsal bütünleşme kültürü, birlik, beraberlik ve misafirperverlik gibi temel değerler üzerine kuruludur. Eğer ne kadar zaman zaman kabiller arasında nadiren anlaşmazlıklar görünüyor olsa da aralarında hoşgörü, anlayış ve dayanışma duyguları bulunmaktadır. Bu davranışlar sayesinde ülkeyi güzel kültür ve kardeşlik ülkesi yapmaktadır.




Çad Cumhuriyeti’nde Yerel Yönetim Bağlamında Kantonlar


Kanton Sistemi Nedir?

Çad, merkezden yönetilen bir ülke olup aynı zamanda desantralizasyon mekanizmaları da mevcuttur. Yerel çapta valili, kaymakam ve belediye başkanlarının yanı sıra kantonlar, muhtarlar vs gibi yönetici aktörleri de bulunmaktadır. Çad cumhuriyetinin kantonları bir etnik gruba veya ortak dil grubuna bağlı olan yerel idari birimlerdir. Kantonlar 20. Yüzyılın çok çok öncesinden beri aşiret ya da daha kapsamlı bir terimle kabile şeyhleri (kabileyi temsil eden/yöneten) olarak önderlik etmişlerdir. 20. yüzyılın başında Fransız sömürge dönemiyle beraber ülkede kanton sistemi kurulmuşlardır.



Fransız sömürgecilerinden önce, Çad birkaç krallık ve imparatorluklardan oluşmaktadır ve her biri kendi siyasi ve idari sistemine sahipti. Kantonlar, eski yerel idari sistemleri değiştirmek için sömürge yetkilileri tarafından kurulmuştur. Kantonlar, sultan veya kanton şefleri denilen geleneksel liderler tarafından yönetilmiştir ve sömürge yetkilileri tarafından atanmışlardır. Ama günümüzde bağımsız bir Çad söz konusu olduğu için kantonlar önce kabilenin içinde kabile mensupları tarafından tayin edilirler daha sonra resmi olarak devlet tarafından atanırlar. Günümüzde Çad cumhuriyetinde yaklaşık 300 kanton bulunmaktadır.


Kantonların Görevi Nedir?

Kantonlar öncelikle vergi toplama, yerel adaletin uygulanması ve yerel işlerin yönetimiyle sorumlular. Ayrıca farklı yerel topluluklar arasındaki çatışmaların düzenlenmesinde önemli bir rol oynadılar. Çad Cumhuriyeti, 1960'taki bağımsızlığından sonra, kantonlar yerel idari birimler olarak varlıklarını sürdürmeye devam ettiler. Ancak, ülkenin sosyal ve siyasi gelişimine uyum sağlamak ve hükümetlerin ihtiyaçlarını karşılamak için değiştirildiler.



Bugün, özellikle kırsal bölgelerde, kantonlar Çad Cumhuriyeti’nin yerel yaşamında önemli bir rolleri vardır. Sıklıkla topluluk etkinlikleri ve geleneksel törenlerin düzenlendiği yerlerdir. Kantonlar, önderlik ettikleri kabilelerin içinde düzen sağlamakla sorumludurlar. Kabilelerin içindeki anlaşmazlıkları çözmekle mükelleftirler. Ayrıca diğer kabilelerle bir sorunun yaşanması durumunda, ilk başta kantonlara başvurulur ve sorunun çözülmediği takdirde yerel yönetimin üst biriminin müdahalesi söz konusu olacaktır.


Günümüzde Kantonlar Kimlerden Oluşur ve Nasıl Atanır?

Kantonlar, öncelikle üye oldukları kabilenin içinden kendi aralarında seçim yapmaktadırlar. Genellikle babadan oğula gelen bir sistemdir. Kabilenin içinden çıkarılan lider devlet tarafından resmi atanması yapılmaktadır. Her kantonun hâkim olduğu bir bölge vardır. Söz konusu bölge kabilenin tarihi olarak ikamet ettikleri toprak söz konusudur.

Kantonların Goumiyeleri (koruma) vardır. Goumiyeler kanton tarafından atanırlar. Kanton’nun Goumiyeleriyle beraber devletten maaşları vardır. Kantonları görevi süresizdir sadece ölümle sona erer ya da ağır suç işlemeleri durumunda askıya alınırlar ya da tamamen görevden uzaklaştırılırlar. Bir kanton yeri kantonun en büyük oğlu alır. En büyük oğul sakatlık durumu varsa küçük oğul ya da oğullar arasındaki bilge olana göreve gelir. Kantonun hiç oğlu olmadı zaman kardeşleri devreye girmeleri söz konusudur.



Sonuç

Kanton sistemi, Çad Cumhuriyeti'nin yerel yönetimi için önemli bir rol oynamaktadır. Kantonlar, bölgesel kabilelerin liderlerinden oluşan yerel idari birimlerdir ve adalet uygulama, sorun giderme, mensup oldukları kabileyi temsil etme ve yerel işlerin yönetimi gibi görevleri mevcuttur. Kantonların liderleri, üye oldukları kabilenin içinden kendi aralarında seçilir ve devlet tarafından resmi olarak atanırlar. Kantonların görevi süresizdir, ancak ağır suç işleyenler veya ölümle sona eren liderler hariç, görevden alınmazlar.



30 görüntüleme

Comments


bottom of page